Emigreren naar Bali: een eerlijk verhaal over hoe het echt is

Per jaar verhuizen er meer Nederlanders naar Bali dan veel mensen denken. Een deel komt voor twee jaar en gaat weer terug, een deel blijft. Wat de tweede groep onderscheidt, is meestal dat ze vooraf realistisch hebben gekeken naar de praktische kanten — niet alleen de vakantieversie.

De visa-opties op een rij

Tot 2022 was de KITAS via een investering of een bedrijf de meest voorkomende route. Sinds 2022 zijn er meer opties bijgekomen.

Tweede Verblijfsvisum (B211A): tot 180 dagen per keer, verlengbaar. Geen werkrecht. Geschikt voor wie eerst een paar maanden wil proberen.

Investor KITAS (E28A): vereist een investering van minimaal 10 miljard IDR (ongeveer 590.000 euro) in een PMA. Geldigheid 2 jaar, verlengbaar. Geeft werkrecht binnen de PMA.

Second Home Visa (E33F): voor wie 130.000 USD op een Indonesische bankrekening kan deponeren of bezit aantoont. 5 of 10 jaar geldig. Geen werkrecht in Indonesië.

Remote Worker Visa (E33G, "Digital Nomad"): vrij nieuw (2024). Voor wie een buitenlandse werkgever heeft en minimaal 60.000 USD per jaar verdient. Geldig 1 jaar, verlengbaar.

Spouse KITAS (E31): voor wie getrouwd is met een Indonesiër.

Voor families met kinderen en remote werk is de Second Home of Remote Worker Visa meestal de schoonste route. Voor wie hier een bedrijf opzet, is de Investor KITAS logisch.

Kosten van levensonderhoud — eerlijk

De Instagram-versie zegt 1.500 euro per maand voor een gezin. De praktijk voor een Nederlands gezin dat ongeveer de levensstijl wil aanhouden die het in Nederland had:

Huur van een goede 3-slaapkamer villa met pool in Canggu/Pererenan: 1.800 tot 3.000 euro per maand Scooter en/of auto: 200-600 euro per maand Boodschappen (mix van Indonesisch en geïmporteerd): 800-1.200 euro per maand Eten buiten de deur (gemiddeld 3x per week): 400-700 euro Internationale school (zie hieronder): 700-2.500 euro per kind per maand Zorgverzekering (internationaal): 200-500 euro per persoon per maand Huishoudelijke hulp/nanny: 300-600 euro per maand voor parttime Visa-vernieuwingen en compliance: 1.500-4.000 euro per jaar

Realistisch totaal voor een gezin met twee kinderen op een goede internationale school: 6.000 tot 9.500 euro per maand. Voor een stel zonder kinderen op een rustiger niveau: 3.000 tot 5.000 euro per maand.

Dat is goedkoper dan vergelijkbaar wonen in Nederland, maar het is geen 1.500 euro.

Scholen — waar de meeste families uitkomen

De drie meest gekozen opties voor Nederlandstalige expats:

Green School (Sibang): bekendste, alternatief curriculum, gericht op duurzaamheid. 1.200-2.500 euro per kind per maand. Diepe wachtlijst.

Australian Independent School (Sanur en Bingin): IB-curriculum, sterk academisch profiel. Vergelijkbare kosten.

Sunrise School (Canggu): IB, internationaler profiel, kleinere klassen. Vergelijkbaar.

Nederlandse onderwijsmogelijkheid: een aantal families gebruikt de wereldschool (Edufax/IVIO) als aanvulling om aan de Nederlandse leerplicht te voldoen. Werkbaar maar vraagt discipline.

Gezondheidszorg — eerlijk

Basiszorg is uitstekend en betaalbaar (BIMC, Siloam, Kasih Ibu). Voor complexere ingrepen vliegen veel expats naar Singapore of Jakarta. Een goede internationale zorgverzekering met dekking buiten Indonesië is geen luxe.

Verloskunde is goed (BIMC en Siloam hebben moderne verloskamers). Tandheelkunde is uitstekend en goedkoper dan in Nederland.

Wat je écht moet regelen vóór vertrek: een evacuatie- en repatriëringsdekking voor het hele gezin. Dat kost niet veel en kan in een ongeluk het verschil maken.

Het tweede jaar is het moeilijkste

Wat we vaak horen van mensen die wij begeleidden: het eerste jaar is een lange vakantie. Het tweede jaar verveelt de vakantie. Het derde jaar wordt het je leven, of je gaat terug.

Wie blijft, heeft meestal twee dingen op orde: een betekenisvolle dagbesteding (werk, business, vrijwilligerswerk, een serieuze sport) en een sociaal netwerk dat verder reikt dan andere expats die er ook net zijn.

Geld onderbrengen: niet alleen denken in huizen

De meeste families die wij naar Bali begeleiden, kopen een villa voor eigen gebruik plus eventueel verhuur. Dat kan, maar denk verder. Diversificatie tussen Indonesisch vastgoed, internationale beleggingen en liquide middelen is verstandig. Zet niet alles in één huis op één eiland.

Lees ook onze investeringsgids voor de structuren die we adviseren.

Een praktische checklist voor wie het serieus overweegt

• Drie keer minstens drie weken op Bali geweest in verschillende seizoenen
• Visa-route concreet voor je situatie uitgewerkt
• School ingeschreven of wachtlijst gestart (minimaal 6-12 maanden vooruit)
• Zorgverzekering geregeld die ook buiten Indonesië dekt
• Nederlandse zaken op orde: uitschrijving GBA pas na zekerheid, fiscale exit-check, pensioen
• Buffer voor minimaal 12 maanden levensonderhoud beschikbaar
• Wonen voor minimaal 3-6 maanden voor je iets koopt

Conclusie

Bali is een uitstekende plek om te wonen als je vooraf realistisch hebt gekeken. De levenskwaliteit is hoog, de kosten lager dan Europa, het klimaat constant, de gemeenschap aanwezig. Wie de eerste twee jaar overleeft op een gestructureerde manier, blijft meestal.

Wil je sparren met iemand die het traject zelf en met klanten heeft doorlopen? Plan een vrijblijvend gesprek.